Przede wszystkim uwage nasza zwrócil

Przede wszystkim uwagę naszą zwrócił wielki tęgo- ster – Xiphocolaptes albicollis, największy przedsta- wiciel rodziny: podskakując zabawnie, opisywał spiralnie koła wokół drzew, doszedłszy zaś do korony przelatywał na dolną część drzewa sąsiedniego i znowu rozpoczynał oryginalną wędrówkę. Od czasu do czasu zatrzymywał się i przykładając ucho do drzewa na- słuchiwał uważnie. Nisko wierzchołkami krzewów ciągnęły wielkie mrówko łowy Thamnophilus gilviga- ster: pochwyciwszy dużego owada siadały na gałązce i tłukły swą zdobycz o pień drzewny, co czyniło wra- żeni e jakby kuły korę na wzór dzięciołów. Z wierzchoł- ków drzew raz po raz wylatywały muchówki (Phyl- tosccne« ventralis); te znowu, pochwyciwszy owada w powietrzu, powracały na swe miejsca, by go spożyć w spokoju, po czym ciągnęły dalej za gromadą”. Badanie życia zespołowego lasu dziewiczego jest tematem niezwykle atrakcyjnym. Już z górą 100 lat temu Humboldt, zastanawiając się nad przyczyną tak częstych wrzaw nocnych w lesie pierwotnym nad Ori- noko, tak je sobie tłumaczy: „Jaguar ściga tapiry i świnie; te uciekając tłumem przełamują drzewne lasu zarośla,• które im w drodze stoją. Przestraszone tym ruchem na dole, małpy wrzeszczą przeraźliwie na wierzchołkach drzew. Naraz budzi się także ptactwo, spoczywające towarzysko w swoich gniazdach i tym sposobem cały. świat zwierzęcy przechodzi stopniowo w poruszenie” (Szkic „o nocnym życiu zwierząt w lesie pierwotnym” w Obrazach Natury). Jest to bodaj pierwsza w literaturze naukowej wzmianka o łańcuchowej, zespołowej zależności zwierząt, za- mieszkujących wspólne siedlisko. Jedna z. pierwszych prób ekologicznego patrzenia na zjawiska. Lasy stref umiarkowanych Ponieważ formacje drzewne zjawiają się tylko w miejscach, gdzie roczne opady przekraczają przy- najmniej 300 mm, więc w suchszych i bardziej po- łudniowych rejonach stref umiarkowanych spotykamy je tylko w okolicach nadmorskich, gdzie przynajmniej w pewnych porach roku wieją od morza wiatry wilgotne. Spotykamy je więc na brzegach Morza Śródziemnego, W Kalifornii i Kaplandzie, w Chinach i Japonii w postaci wiecznie zielonych l a s ó w p o d- z w r o t n i k o w Y c h, które w różnych miejscach. mają rozmaity wygląd i .charakter, , oscylując pomiędzy wilgotnym a suchym, nieraz krzaczastym lasem. [więcej w: , , ]